အေမရိကန္-အေရွ႕ေတာင္အာရွ ဆက္ဆံေရး

မန္ဇူး(ဘာသာျပန္သည္)
Friday, November 20, 2009

အေရွ႕ေတာင္ အာရွရပ္ဝန္းသို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တေက်ာ့ ျပန္ဝင္လာျခင္း
ဗမာ့ ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘဲလ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ကို ဇူလိုင္လကုန္ပိုင္း တရား႐ံုးမွာ မတရားသျဖင့္ စီရင္ ခ်က္ခ်မွတ္၍ ထပ္မံအက်ဥ္းခ်ခ်ဳပ္ေႏွာင္လိုက္ေသာ္လည္း ဗမာျပည္ အေပၚထားရွိက်င့္သံုးမည့္ မူဝါဒကို ေျပာင္းလဲေဖာ္ေဆာင္ၿပီး အာ ဏာသိမ္းစစ္အုပ္စုႏွင့္ ျပန္လည္ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းကာ စီးပြားေရအရ ဒဏ္ခတ္အေရးယူ ပိတ္ဆို႔ထားမႈေတြကို ျပန္ေျပာင္းသံုးသပ္ဖို႔ရာ စက္တင္ဘာလေႏွာင္းပိုင္း ဝါရွင္တန္မွထုတ္ျပန္ေၾကျငာလိုက္တယ္။ တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ ႀကီးစြာေသာ ၾသဇာလႊမ္းမိုးသက္ေရာက္မႈႏွင့္ အတူ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားရွည္ၾကာစြာ အထီးက်န္မူဝါဒ လက္ခံက်င့္သံုးေဖာ္ ေဆာင္သည့္အတြက္ ဆုတ္ယုတ္မႈေတြျဖင့္သာ အဆိုးသံသရာ စက္ ဝန္းထဲ လံုးခ်ာလိုက္ေနတဲ့ ဗမာျပည္ တံခါးဖြင့္လွစ္လိုက္ျခင္းဟာျဖင့္ တစံုတရာေသာ ရလဒ္ေတြထြက္ေပၚလာတန္ေကာင္းရဲ႕။

ဖိလစ္ပိုင္ ေလတပ္အကူအညီရယူၿပီး Mindanao ကၽြန္းမွာ အေမရိကန္ ေလတပ္စစ္စခန္းကို တိုးခ်ဲ႕တပ္ျဖန္႔အေျခစိုက္ၿပီး အစၥလာမ္ မစ္ အေျခခံဝါဒီ အဘူေဆယက္ဖ္ ကို အျမစ္ျဖတ္ေခ်မႈန္းႏိုင္ေရး၊ ဇလေဗဒ အေျပာင္းအလဲေနာက္ဆက္တြဲမွတဆင့္ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္ကပ္ဆိုးဒဏ္ေၾကာင့္ ရလဒ္ဆိုးက်ဳိးေတြႏွင့္ ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႔ရသူေတြအေပၚ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထား ေသာအားျဖင့္ ကူညီေထာက္ပံံ့မႈေပးျခင္း၊ မူယစ္ေဆးဝါး ကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္မႈႏွင့္ ပင္လယ္ေရပိုင္နက္ လံုျခံဳေရးအစရွိသည္တို႔ကို တိုးခ်ဲ႕အေကာင္အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္သြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး ေရာဘတ္ဂိတ္စ္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားလိုက္တယ္။

အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံ ဂ်ာကာတာၿမိဳ႕တြင္း တည္းခိုရိပ္သာ ႏွစ္ခုမွာ ဇူလိုင္လအတြင္း အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ ဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခား ရင္နင့္ဖြယ္ျဖစ္ရပ္ဆိုးနဲ႔ ထိပ္တိုက္ၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရသည့္အတြက္ ဝမ္းနည္းေၾကကြဲေၾကာင္း သဝဏ္လႊာေပးပို႔ေဖာ္ျပ ခဲ့ၿပီးေနာက္ လအတန္ငယ္အၾကာ စက္တင္ဘာလ ဒုတိယရက္သတၲပတ္မွာတင္ နာမည္ဆိုးျဖင့္ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသည့္ ျပစ္မႈက်ဴး လြန္သူ ဂ်ီမက္ အစၥလာမ္မစ္ ေခါင္းေဆာင္ မိုဟာမက္ ႏိုေအာဒင္ေတာ့ပ္ ကိုေျခရာခံမိၿပီး အေသဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည့္အတြက္ ဝါရွင္တန္ မွ အင္ဒိုနီးရွား ရဲတပ္ဖြဲ႔ကို ခ်ီးမြမ္းေထာပနာျပဳ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့တယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္း မေၾကလည္မႈျပႆနာရပ္မွာ အစိုးရ ၏ ကမကထျပဳမႈျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာရပ္အေထြေထြအတြက္ USAID အကူအညီရယူကာ လူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႔အ စည္းမ်ားႏွင့္ အစီစဥ္သစ္ေတြေရးဆြဲၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္သြားမွာျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ ဒီလႈပ္ရွားျပဳမႈ လုပ္ေဆာင္ ခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတေက်ာ့ျပန္ဝင္လာၿပီလို႔ ဗန္ေကာက္မွာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ ဂုဏ္ယူဝင့္ႂကြားစြာနဲ႔ဆိုေလရဲ႕။

ခ်ဥ္းကပ္သည့္နည္းနာ ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးျခင္း
ဖိလစ္ပုိင္သမၼတ ဂလိုရီယာအာ႐ိုယို ဇူလိုင္လ ၃ဝရက္ေန႔မွာ အိမ္ျဖဴေတာ္သို႔ အလည္အပတ္ေရာက္ရွိလာၿပီး အေမရိကန္သမၼတ ဘားရက္ အိုဘားမားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြျပဳလုပ္ခဲ့သလို၊ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး ေရာဘတ္ ဂိတ္စ္ႏွင့္ စီအိုင္ေအ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး လီယြန္ ပန္နက္တာ ဖိလစ္ပိုင္သို႔ အလည္အပတ္သြားေရာက္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ က်င္း ပသည့္ အာဆီယံ ေဒသတြင္း အစည္းအေဝးသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အာဆီယံ ေဒသတြင္း ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးစြာႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ဖို႔ရာ သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ျခင္းဟာျဖင့္ အေရွ႕အာရွ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲမွာ အဖြဲ႔ဝင္အေနျဖင့္ ပဏာမေျခလွမ္းလို႔ဆိုႏိုင္လိမ့္ မယ္။ ဗန္ေကာက္ ႐ုပ္သံလႊင့္အစီအစဥ္ထုတ္လႊင့္ခ်က္မွာ ဟီလာရီ ကလင္တန္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုသြားခ်က္အရေတာ့ ဒီေဒသအတြင္း သို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တေက်ာ့ျပန္ဝင္လာၿပီး နက္႐ိႈင္းစြာျဖင့္ ပူးေပါင္းပါဝင္ေဆာင္ရြက္လာမယ္ဆိုတာ အခိုင္အမာယံုၾကည္ လက္ခံထားပံုပဲ။

ေခတ္သစ္ အာရွကို တစိတ္တေဒသ ႐ုပ္လံုးေဖာ္ ထုဆစ္ဖို႔ရာအတြက္ အိုဘားမား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလမွာ လက္ခံက်င့္သံုးမည့္ မူဝါဒ အသစ္ေရးဆြဲၿပီး ဗမာျပည္အေပၚ ခ်ဥ္းကပ္ပံုနည္းနာေျပာင္းလဲက်င့္သံုးမွသာ ထိေရာက္မႈရွိမယ္ဆိုသည့္ ေတြးေတာယူဆခ်က္ေတြ ရွိ ထားပံုရတယ္။ အာဏာသိမ္းစစ္အုပ္စု အေပၚႏွစ္ရွည္လမ်ား စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ အေရးယူထားေသာ္ျငား အထူးသျဖင့္ တ႐ုတ္၊ အိႏိၵယ၊ အာဆီယံ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြႏွင့္ ရင္းႏွီးကၽြမ္းဝင္ၿပီး ကုန္သြယ္မႈျပဳလုပ္သည့္တိုင္ တိုင္းျပည္တြင္း လူမဆန္စြာ ႏိုင့္ထက္စီးနင္း ႐ိုင္းစိုင္းျပဳမူက်င့္ၾကံမႈႏွင့္ ခၽြတ္ျခံဳက် ယိုယြင္းပ်က္စီးမႈေတြဟာလည္း ေလ်ာ့ပါးသြားျခင္း အလ်ဥ္းမရွိဘူး။ စီးပြားေရး ဒဏ္ခတ္အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈသက္တမ္း ကုန္ဆံုးသြားၿပီျဖစ္သည့္အတြက္ သက္တမ္းျပန္လည္တိုးျမႇင့္ဖို႔ရာ ဇူလိုင္လအတြင္းတုန္းက ဝါရွင္တန္အစိုးရ အ ေပၚ အေမရိကန္သမၼတေရြးေကာက္ပြဲသို႔ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့သည့္ ရီပါဗလီကန္ပါတီမွ ဂၽြန္မက္ကိန္း ေဆာ္ၾသတိုက္တြန္းခဲ့ေသး တယ္။ ဒါ့အျပင္ ဗမာ့ ႏ်ဴကလီးယား ထုတ္လုပ္ေရးအစီအစဥ္မွာ ေျမာက္ကိုရီးယားအေနျဖင့္ ကူညီမႈေတြေပးလိမ့္မယ္လို႔ ဇူလိုင္လ ၂၂ ရက္ေန႔က ဖူးခက္မွာက်င္းပသည့္ အာဆီယံေဒသတြင္း အစည္းအေဝးမွာ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ အေလးနက္ ထား ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုသြားခဲ့တယ္။

သို႔ဆိုပါလ်က္ႏွင့္ အာဏာသိမ္းစစ္အုပ္စုမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘဲလ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ထပ္မံသက္တမ္းတိုး အက်ဥ္းခ်ခ်ဳပ္ ေႏွာင္လိုက္သည့္ျဖစ္ရပ္ဟာ အေမရိကန္-ဗမာ ဆက္ဆံေရး တိုးတက္ေကာင္းမြန္ဖို႔ရာအတြက္ အတားအဆီးတရပ္သဖြယ္ ေႏွာင့္ေႏွး ၾကန္႔ၾကာ သြားေစတယ္။ အၾကမ္းမဖက္သည့္ နည္းလမ္းျဖင့္ ၾကံ့ၾကံ့ခံရပ္တည္ တိုက္ပြဲဝင္ေတာင္းဆိုျခင္းေၾကာင့္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဴပ္ က်ခံေနရသည့္ ဗမာျပည္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးရရွိဖို႔ရာအတြက္ သေကၤတတရပ္လို႔ အမွတ္သညာျပဳေခၚဆို အသိအမွတ္ျပဳ ထားေသာ သူမ၏ ေနအိမ္သို႔ ဖိတ္ေခၚျခင္းအလ်ဥ္းမရွိပဲ အင္းလ်ားကန္ အနီးဝန္းက်င္တဝိုက္မွ ေရကူးျဖတ္သန္းၿပီး စိတ္အေႏွာက္ အယွက္ေပးကာ ဝင္ေရာက္တည္းခိုစတည္းခ်သြားသည့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား၏လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဴပ္ သက္တမ္းထပ္ မံတိုးခ်ဲ႕ခ်မွတ္ဖို႔ရာအတြက္ အာဏာသိမ္း စစ္အုပ္စုကို ႏွပ္ေၾကာင္းေပးလိုက္သလိုျဖစ္ၿပီး လာမည့္ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲကာလအ တြင္း သူမကိုအလိုအေလ်ာက္ဆိုသလို ပထုတ္ၿပီးသားျဖစ္ေနတယ္။

တရားစီရင္ေရး လုပ္ထံုးလုပ္နည္း စီရင္ခ်က္ေတြဟာ အမွန္တရားႏွင့္ ေသြဖယ္ကင္းကြာေနေၾကာင္း ဇူလိုင္လေႏွာင္းပိုင္းမွာတင္ သမၼတအိုဘားမား ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သလို တၿပိဳင္နက္တည္းဆိုသလိုပဲ ဗမာျပည္ အာဏာသိမ္းစစ္အုပ္စုအေနျဖင့္ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ ကို ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဴပ္မွ လြတ္လပ္ခြင့္မျပဳရင္ အာဆီယံအဝန္းအဝိုင္းမွ ထုတ္ပယ္ပစ္ဖို႔ရာစဥ္းစားသင့္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံ ျခားေရးဝန္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ ေျပာၾကားလိုက္တယ္။ (အာဆီယံအဖြဲ႔အစည္းအေနျဖင့္ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြကို ထုတ္ပယ္ပစ္ဖို႔ရာ သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းထားျခင္းမရွိတာက ရင္းခံအေၾကာင္းတရားလို႔ဆိုရမယ္နဲ႔တူတယ္။) ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လြတ္လပ္မႈေပးလိုက္ မယ္ဆိုရင္ ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရး တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာမွာျဖစ္သလို အနည္းဆံုးေတာ့ က်မတို႔ တိုင္းျပည္လည္း ဗမာျပည္ႏွင့္ တိုးခ်ဲ႕ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ရသည့္အတြက္ ထည့္သြင္းရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံျခင္းျဖင့္ တစံုတရာေသာ အက်ဳိးအျမတ္အခြင့္အလမ္းေတြ ထြက္ေပၚလာ မွာျဖစ္္တယ္လို႔ ကလင္တန္ ေျပာဆိုသြားခဲ့တယ္။

အိုဘားမား အုပ္ခ်ဴပ္ေရးသက္တမ္းကာလ စတင္ခ်ိန္ကတည္းမွအစျပဳ၍ ဗမာျပည္အေပၚ လက္ခံက်င့္သံုးမည့့္ မူဝါဒ ကိုေျပာင္းလဲေဖာ္ ေဆာင္ဖို႔ရာအတြက္ အေျခအတင္ျငင္းခံုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည့္တိုင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ႏွစ္ရွည္လမ်ား ေတာက္ေလွ်ာက္ဆိုသလို အက်ဥ္းခ်ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားသည့္အတြက္ ဇူလိုင္လ ေႏွာင္းပိုင္းမွာ ဗမာ့ ကုန္စည္သြင္းကုန္ေတြအေပၚ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ဖို႔ရာ သက္တမ္း ျပန္လည္တိုးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္။ (ၾသဂုတ္လ ၁၁ ရက္ သူမအေပၚ ျပစ္ဒဏ္စီရင္ခ်က္ခ်မွတ္မႈေၾကာင့္ အာဆီယံအေနျဖင့္ အေတာ့္ ကို စိတ္ပ်က္မိေၾကာင္း ထပ္ေလာင္းေျပာဆိုသြားေသာ္ျငား ဗမာျပည္အေပၚဆက္ဆံမႈျပဳရာဝယ္ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ ေတြ႔ဆံုၫႇိ ႏႈိင္းမႈေတြျဖင့္ ခ်ဥ္းကပ္ၿပီး အာဆီယံ အဝန္းအဝိုင္းအတြင္းမွ ဆက္လက္အေကာင္အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဆိုတာ ေဖာ္ျပပါ ရွိထားတယ္။)

ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဴပ္ သက္တမ္း ၁၈ လ ထပ္မံတိုးခ်ဲ႕ခ်မွတ္လိုက္တာျဖင့္ တေလာကလံုး သေဘာအသြင္ေဆာင္သည့္ လူ႔အခြင့္အ ေရးတရပ္ကို ခ်ဳိးေဖာက္က်ဴးလြန္လိုက္ျခင္းျဖစ္တာလို႔ သမၼတ အိုဘားမား ေျပာဆိုသြားတယ္။ သူမ၏ အိမ္သို႔ေရကူးဝင္ေရာက္ခဲ့၍ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ခုႏွစ္ႏွစ္ခ်မွတ္ခံရသည့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ဂၽြန္ရက္ေတာ အျပဳအမူဟာ ႐ူးႏွမ္းသည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ တရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ႐ႈံ႕ခ်ျပစ္တင္ေဝဖန္သြားေလရဲ႕။ သို႔ဆုိသည့္တိုင္ ၾသဂုတ္လ တဝက္ေလာက္မွာတင္ ျပစ္ဒဏ္စီရင္ခ်က္ခ်ခံထားရတဲ့ ယက္ေတာကို ဗာဂ်ီးနီးယား ဒီမိုကရက္တစ္ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္လည္းျဖစ္၊ အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရး ေကာ္မ တီမွ အေရွ႕အာရွေရးရာ ဆပ္ေကာ္မတီဥကၠ႒ ဂ်ိမ္းစ္ဝက္ဘ္ ဗမာျပည္သို႔အလည္ပတ္ေရာက္လာၿပီး အာဏာသိမ္းစစ္အုပ္စု ေခါင္း ေဆာင္ သန္းေရႊႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးၫိႇႏိွဳင္းျခင္းဟာျဖင့္ အာဏာသိမ္း စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ အေမရိကန္ အဆင့္ျမင့္ထိပ္တန္း ကိုယ္ စားလွယ္တို႔ရဲ႕ဆယ္စုႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္လို႔ဆိုရမွာေပါ့။ ဒီသြားေရာက္ လည္ပတ္ေတြ႔ဆံုမႈႏွင့္အတူ အခြင့္အလမ္းေတြ တပါတည္းသယ္ေဆာင္သြားသည့္အတြက္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္း ေဆာင္ေတြ ရပ္ခံခ်က္သေဘာထားအျမင္မွာေတာ့ ဗမာျပည္ဟာ ဒီမိုကေရစီ လမ္းေၾကာင္းေပၚ ေလွ်ာက္လွမ္းသင့္ေၾကာင္း၊ ဝက္ဘ္ ဗမာျပည္ ခရီးစဥ္မတိုင္မီ လာအို ႏိုင္ငံကိုပါ ဝင္ေရာက္ခဲ့ေသးသည့္အတြက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံ အားလံုးႏွင့္ တေက်ာ့ျပန္လည္ ဆက္ဆံဖို႔ရာအတြက္ တဖန္ေစ့စပ္ၫႇိႏႈိင္းမႈလမ္းေၾကာင္းကို မလြဲမေသြလိုက္ပါဖို႔အေရးသည္သာလ်င္ အခရာအက်ဆံုးလို႔ဆိုရမွာျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရးေကာင္စီမွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ အတိအလင္းထုတ္ေဖာ္ေျပာ ဆုိသြားတယ္။

ၾသဂုတ္ ၁၆ ရက္ေန႔မွာ ယက္ေတာကို လႊတ္ဖို႔ရာအတြက္ ဝက္ဘ္ ကို သန္းေရႊ ကတိေပးေျပာၾကားလိုက္တာဟာျဖင့္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈ လကၡဏာတရပ္ကို ဖြင့္လွစ္ျပသလိုက္ျခင္းလို႔ဆိုရမွာပဲ။ အစကနဦး ေအာင္ျမင္ျဖစ္ထြန္းမႈ လကၡဏာ ရပ္မွအစျပဳ၍ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈ အုတ္ျမစ္အေျခတည္ေဆာက္ထားျခင္းမွသာ အနာဂတ္ကို ယံုၾကည္စြာနဲ႔ ႐ုပ္လံုးေဖာ္ထုဆစ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဝက္ဘ္ ေၾကျငာခ်က္ထုတ္ၿပီး တုန္႔ျပန္ထားတယ္။ အစိုးရဌာနေတြမွ ယက္ေတာ လြတ္ေျမာက္လာမႈကို လက္ကမ္းႀကိဳဆို ေသာ္ျငား ဗမာအာဏာပိုင္ေတြအေနျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ၂,၁ဝဝ ေက်ာ္ကို ခၽြင္းျခက္မရွိလြတ္ေပးၿပီး သက္ဆိုင္သူအားလံုးပါဝင္သည့္ ႏိုင္ငံေရးအရ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးအေျဖရွာျခင္းမွသာ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး လမ္းေၾကာင္းသို႔ ဦးတည္ေစမွာျဖစ္ေၾကာင္း ထပ္ေလာင္းေျပာဆိုသြားတယ္။

ဝက္ဘ္ ေစ့စပ္ၫႇိႏိွဳင္းေရးအဆို္နဲ႔ တၿပိဳင္နက္တည္း ခ်ိန္ကိုက္ဆိုသလို အိမ္ျဖဴေတာ္ႏွင့္ သမၼတ အိုဘားမား ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္ ထြက္ေပၚလာေတာ့တာပဲ။ ဒါ့အျပင္ တခ်ဳိ႕ေသာလႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားလုပ္ေဆာင္သူေတြႏွင့္ ျပည္ပေရာက္ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြရဲ႕ ဒဏ္ခတ္အေရးယူပိတ္ဆုိ႔မႈေတြကို ျပန္လည္မ႐ုတ္သိမ္းဖို႔ရာ ေဝဖန္ျပစ္တင္ေျပာဆိုမႈေတြေတာ့ရွိတယ္။ ဒီအေတာအတြင္းမွာတင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ထပ္မံတိုးခ်လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ပိုမိုဆိုးဝါးတဲ့ ရလဒ္ေတြသာ ထြက္ေပၚလာႏိုင္ၿပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွ တခ်ဳိ႕ေသာသက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ မွတ္ခ်က္ခ်ပံုအရဆိုရင္ေတာ့ ဗမာျပည္ အေပၚလက္ကိုင္က်င့္သံုးမည့္ မူဝါဒကိုျပန္လည္ဆန္းစစ္ဖို႔လိုေၾကာင္း ေထာက္ျပေျပာဆိုထားတယ္။ ဒါတင္မက အျခားေသာ အေမရိ ကန္ အာဏာပိုင္ေတြက ေျမာက္ကိုရီးယား ကုန္တင္သေဘၤာ ျမန္မာျပည္ဘက္ကို လွည့္သြားသည့္အတြက္ အေမရိကန္ စစ္သေဘၤာမွ ေကာင္းမြန္သည့္ အရိပ္လကၡဏာျပသည္အထိ စိုးရိမ္တႀကီးနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနၾကတယ္။

အေမရိကန္ရဲ႕ စစ္အုပ္စုအေပၚ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈကို သူမအေနျဖင့္ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္းေျပာဆိုခဲ့သည့္အတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ နဲ႔ ေတြ႔ဆံုစကားစျမည္ေျပာဆိုရျခင္းကို သူ႔အေနျဖင့္ အေတာ္ေလးဂုဏ္ယူအားတက္မိေၾကာင္း ၾသဂုတ္လ ၁၇ ရက္ေန႔မွာ အ ထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ဝက္ဘ္ ထုတ္ေဖာ္မွတ္ခ်က္ခ်သြားတယ္။ စစ္အုပ္စု ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းေတြကေတာ့ ႏ်ဴကလီးယား နည္းပညာ နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္လုပ္ေဆာင္ထားသည့္ အစီရင္ခံစာတင္ျပခ်က္ေတြကို ျငင္းပယ္ကန္႔ကြက္ၾကတယ္လို႔ သူ႔ေျပာ ဆိုခ်က္ထဲမွာ ထပ္ဆင့္ထည့္ေျပာသြားတယ္။ အာဏာသိမ္း စစ္အုပ္စုေခါင္းေဆာင္ပိုင္းနဲ႔ ဝက္ဘ္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ရျခင္းရင္းခံအေၾကာင္းတ ရားက ျပစ္ဒဏ္စီရင္ခ်က္ခ်ထားသည့္ သူကိုလြတ္ေျမာက္ေစဖို႔ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ လက္ခံေတြ႔ဆံုခြင့္ျပဳတယ္ဆိုတာက လည္း အာဏာသိမ္း စစ္အုပ္စုေခါင္းေဆာင္ပိုင္းဟာ လာမည့္ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ နားလည္မႈအရယူသည့္ သေဘာထား မ်ဳိးျဖင့္ အေမရိကန္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးၫႇိႏႈိင္းဖို႔ကိုလိုလားျခင္းျဖစ္တယ္။

အာဏာသိမ္း စစ္အုပ္စုအေပၚ အထီးက်န္မူဝါဒက်င့္သံုးျခင္းျဖင့္ ဗမာျပည္အေပၚ စီးပြားေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအရ တ႐ုတ္ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ တိုးထက္သေရြ႕တိုးလာျခင္းႏွင့္ ေဒသတြင္း မဟာဗ်ဴဟာ အင္အားခ်ိန္ခြင္လွ်ာ တဘက္ေစာင္းနင္းျဖစ္မည့္ အႏၲရာယ္ကို လက္ခံခြင့္ျပဳ လိုက္သလိုျဖစ္ေနေၾကာင္း ၾသဂုတ္လ ၂၆ ရက္ေန႔ နယူးေယာက္တိုင္းမ္ သတင္းစာမွာ ဝက္ဘ္ အသားေပး ေကာက္ႏွဳတ္တင္ျပထား ခ်က္ကိုေဖာ္ျပပါရွိထားတယ္။ ဝက္ဘ္ရဲ႕ခန္႔မွန္းေျပာဆိုခ်က္အရေတာ့ အိုဘားမား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလမွာ အာဏာသိမ္း စစ္အုပ္စုရဲ႕ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ပါတီျဖစ္ေသာ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဝင္ေရာက္ဖို႔အတြက္ပါ အ ေထာက္အပ့ံကူညီေပးဖို႔ရာ ကမ္းလွမ္းမႈေတြထဲမွာပါဝင္တယ္။ ကုန္သြယ္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္မႈ ပိတ္ဆို႔ထားျခင္းကို ၁၉၉၄ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္ ႐ုတ္သိမ္းခ်ိန္မွာ ဗီယက္နမ္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ပိုမိုပြင့္လင္းလြတ္လပ္စြာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျခင္းျဖင့္ ခိုင္းႏႈိင္းေျပာဆိုေထာက္ျပ သြားခဲ့တယ္။

ျမန္မာျပည္အေပၚ လက္ခံက်င့္သံုးမည့္ မူဝါဒကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ဖို႔ရာ က်ေနာ္တို႔အေနျဖင့္ တစံုတရာရာေသာ အေျပာင္းအလဲကို ေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာ အကဲခတ္ရအုံးမယ္ဆိုတဲ့ ဝက္ဘ္ရဲ႕သေဘာထားအျမင္ကို ၾသဂုတ္လ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ အိမ္ျဖဴေတာ္ ေျပာ ေရးဆိုခြင့္ရွိသူ အီရန္ ကယ္လီ မွ တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုခဲ့ေသာ္ျငား အေစာပိုင္းကာလထဲက အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေထာက္ခံအားေပးသည့္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြဟာျဖင့္ အေမရိကန္ရဲ႕ဗမာျပည္အေပၚ လြတ္လပ္စြာကုန္သြယ္မႈကိုေမွ်ာ္လင့္ ေထာက္ ခံ မထားၾကတာကေတာ့ ေသခ်ာတယ္။

ဝက္ဘ္ရဲ႕ပရိယာယ္မေျမာက္တဲ့ ကစားပြဲအခင္းအက်င္းေၾကာင့္ စစ္အုပ္စုဟာ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ တရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳမႈကို ရသြား ႏိုင္သည့္အတြက္ ျပည္ပေရာက္ ဗမာ့အတိုက္အခံအင္အားစုေတြက ဝက္ဘ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေတာ္ေလးကို စိတ္ေဒါသထြက္ေန ၾကတယ္။ သို႔ဆိုသည့္တိုင္ စက္တင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔ ကမၻာ့ကုလသမဂၢမွာ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္မွ ဝါရွင္တန္ အစိုးရအေနျဖင့္ ဗမာျပည္အေပၚ လက္ခံက်င့္သံုးမည့္ မူဝါဒကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေမရိကန္အေနျဖင့္ ဗမာအာဏာ ပိုင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြ စတင္မွာျဖစ္ေသာ္ျငား ပိတ္ဆို႔အေရးယူဒဏ္ခတ္မႈေတြကိုေတာ့ ဆက္လက္ကိုင္စြဲထားမယ္လို႔ ထုတ္ ျပန္ေၾကျငာသြားတယ္။

စက္တင္ဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔မွာ ဝါရွင္တန္သို႔ ဗမာဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ပို႔ေဆာင္ေစလြတ္ၿပီးေနာက္ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြအေနျဖင့္ စီးပြားေရးအ ရ ဒဏ္ခတ္အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈကို ႐ုတ္သိမ္းဖို႔နဲ႔ အာဏာသိမ္း စစ္အုပ္စုႏွင့္ လက္တြဲလုပ္ေဆာင္ဖို႔ရာအတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကမ္းလွမ္းခဲ့သည္ဆိုေသာ္ျငား ျပႆနာရပ္ေတြရဲ႕ ရင္းခံအေၾကာင္းတရား အခ်က္အလက္ေတြကို က်ဳိးေၾကာင္းခိုင္လံုစြာနဲ႔ သိရွိထားဖို႔ ေတာ့ လိုအပ္တယ္လို႔ ဆိုထားေလရဲ႕။

အေမရိကန္-အေရွ႕ေတာင္အာရွ ဆက္ဆံေရး ၂

Mindanao မွာ ႂကြင္းက်န္ရစ္ေနတဲ့ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ ပဋိပကၡ

လက္ရွိသမၼတ အာ႐ုိယို သက္တမ္းကာလ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္ အတြင္း အေျခခံဥပေဒ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရးဆြဲၿပီး ပါလီမန္စနစ္ျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ရာ အစီအမံ ေတြႏွင့္အတူ ဂၽြန္လ ၃ဝ ရက္ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္မွာ ကုန္ဆံုးမယ့္ သူမရဲ႕ သမၼတ သက္တမ္းကာလအထိ ပါဝါကို အကန္႔အသတ္နဲ႔သာ က်င့္ သံုးဖို႔ရာအတြက္ ခြင့္ျပဳထားမယ္ဆိုသည့္ ႏိုင္ငံေရး အေတြးအေခၚ အယူအဆ ေကာလဟာလေတြ ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔အျပားဆိုသလို ထြက္ေပၚလာေနတယ္။ ေျပာင္းလဲေရႊ႕ဆိုင္းလိုက္တဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ ေရြး ေကာက္ပြဲရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲအက်ဳိးရလဒ္ဟာ ဝါရွင္တန္နဲ႔ တိုက္ ႐ုိက္ဆိုသလို ဆက္စပ္ပတ္သက္ေနေၾကာင္း အေမရိကန္သံ႐ံုးမွာ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ဇူလိုင္လ ၄ ရက္ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ အခမ္းအနားမွာ အေမရိကန္ သံအမတ္ ခရစၥတီး ကန္နီထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့ တယ္။

ရင္းခံအေၾကာင္းတရားကေတာ့ သူမရဲ႕ပံုမွန္သက္တမ္းကာလတဖက္အလြန္ရဲ႕ မည္သို႔ေသာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ဳိးကိုမွ အာ႐ုိယို ျငင္းဆန္ ကန္႔ကြက္မွာ မဟုတ္ေသာ္ျငား ဇူလိုင္လ ကုန္ပိုင္းအတြင္း ဝါရွင္တန္ကို အလည္ပတ္ခရီးစဥ္နဲ႔ေရာက္ခဲ့စဥ္ ကာလအေတာအတြင္း အေမရိကန္ႏွင့္ အာဆီယံ ဆက္ဆံေရးတရပ္ ပံုေဖာ္ရာဝယ္ဖိလစ္ပိုင္ရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ တိက်ရွင္းလင္းမႈမရွိေသးေၾကာင္း သမၼတ အိုဘားမား ထင္ျမင္ယူဆထားေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုသြားတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္အတြက္ေတာ့ အေမရိကန္နဲ႔ လက္ရွိဆက္ဆံေရးဟာ အခရာက်တယ္လို႔ဆိုရႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းက အေေမရိကန္ အထူးတပ္သား ၆ဝဝ ခန္႔ဟာ အစၥလာမစ္ ျပည္သူ႔စစ္ေခါင္းေဆာင္ အဘူေဆယက္ဖ္ ကိုသုတ္သင္ေခ်မႈန္းဖို႔ရာအတြက္ ဖိလစ္ပိုင္စစ္တပ္ကို Mindanao မွာလက္ရွိတာဝန္ယူ ကူညီေလ့က်င့္ေပးေနျခင္း၊ အေမရိကန္ရဲ႕ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈနဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ေတာင္ပိုင္း အဓိကက်သည့္ လူမႈေရးလုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြလို႔ဆိုရမယ့္ ေက်ာင္းတည္ ေဆာက္ေပးျခင္း၊ လမ္း၊ တံတား အစရွိသည့္ အေျခခံအေဆာက္အအံုပိုင္းဆိုင္ရာေတြမွာ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈေတြရယူထားတယ္။

ၾသ ဂုတ္လ ၁၃ ရက္မွာ Mindanao တဝိုက္ အၾကမ္းဖက္ဝါဒကို ဆန္႔က်င္တိုက္ခိုက္ဖို႔ရာအတြက္ ႏွစ္ႏိုင္ငံစစ္ေရးအရ ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္မႈဆိုင္ရာ ကနဦးသေဘာတူညီခ်က္မွာ ဖိလစ္ပိုင္ေတာင္ပိုင္း ကမ္း႐ုိးတန္းတေလွ်ာက္ျဖစ္ေသာ ဆူလု၊ ဘာဆီလန္ႏွင့္ တာဝီတာဝီ အတြင္း အၾကမ္းဖက္မႈ၊ ေမွာင္ခိုကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္မႈႏွင့္ ပင္လယ္ဓားျပရန္ ကာကြယ္ဖို႔ရာ အစီအမံေတြကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ ကူညီလုပ္ေဆာင္မွာ ျဖစ္တယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ေတာင္ပိုင္း ကမ္း႐ုိးတန္း ပင္လယ္တေလွ်ာက္ စိမ့္ဝင္ေနသည့္ ဒုစ႐ုိက္ျပဳမူ လုပ္ရွားမႈ ေတြကို အဓိကထားလုပ္ေဆာင္မွာျဖစ္တယ္။

ၾသဂုတ္လေႏွာင္းပိုင္း ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး ဂိတ္စ္ မွဖိလစ္ပိုင္မွာ ႂကြင္းက်န္ရစ္ေနသည့္ စစ္သည္ ၆ဝဝ ကိုဖိလစ္ပိုင္နဲ႔အာဖဂန္နစၥတန္ သို႔ ျပန္လည္ခြဲေဝေနရာခ်သတ္မွတ္ၿပီး ပင္တဂြန္မွေန၍ အထူးစစ္ဆင္ေရးတရပ္အျဖစ္ပူးေပါင္းဆင္ႏႊဲဖို႔ႏွင့္ ဂိတ္စ္ရဲ႕ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ တၿပိဳင္နက္တည္းဆိုသလိုမွာပဲ တခ်ဳိ႕ေသာ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒီေတြနဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ လက္ဝဲဝါဒီ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြကေတာ့ ဖိ လစ္ပိုင္-အေမရိကန္ စစ္ေရးဆိုင္ရာအရ ဧည့္ဝတ္ေက် သေဘာတူညီခ်က္အေပၚဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္သည့္အဆိုတင္သြင္းျခင္းအျပင္ ေတာင္ပိုင္းေဒသအတြင္း အေမရိကန္တပ္စြဲထားျခင္းဟာျဖင့္ ဖိလစ္ပိုင္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ရာေရာက္ ေၾကာင္း ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ အေမရိကန္စစ္တပ္အေပၚအက်ယ္တဝင့္စြပ္စြဲျငင္းဆိုထားတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္စစ္တပ္တို႔ဟာ Mindan ao တဝိုက္ဝန္းရံထားၿပီး ၿဂိဳဟ္တုဆက္သြယ္ေရးနည္းစနစ္ေတြျဖင့္ စံုစမ္းေထာက္လွမ္းျခင္းအမႈကို အတူပူးေပါင္းျပဳမူလုပ္ေဆာင္မွာ တယ္လို႔ ဖိလစ္ပိုင္ စစ္ဖက္ဆိုင္ရာအရာရွိေတြကေတာ့ ထြက္ဆိုထားပါတယ္။ စစ္ဖက္ဆိုင္ရာ ဧည့္ဝတ္ေက် သေဘာတူညီထားမႈျဖစ္ တဲ့ အေမရိကန္ေထာက္လွမ္းေရးေတြရဲ႕ ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ ဖိလစ္ပိုင္ ဥပေဒကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ရာေရာက္တယ္လို႔ တခ်ဳိ႕ေသာသူေတြက ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ၾကေလရဲ႕။ (ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ အေမရိကန္စစ္သည္ေတြဟာ ၂ဝဝ၂ ခုႏွစ္ထဲကစတင္လို႔ ဝင္ေရာက္အေျခခ် ေနရာယူထားၾကၿပီး ျဖစ္တယ္။)

Mindanao တဝိုက္မွာစတည္းခ်တပ္ျဖန္႔ထားသည့္ စစ္သည္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕လူမႈဆက္ဆံေရးဆိုင္ရာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈရဲ႕ 80% နီးပါး ခန္႔ေသာ အခ်ိိန္ကာလေတြကို ျမဳပ္ႏွံထားၾကရၿပီး ဖိလစ္ပိုင္စစ္တပ္အတြက္ ေထာက္လွမ္းေရးဆိုင္ရာ အကူအညီေတြကိုျဖည့္တင္းေပး ေနရတာျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္-ဖိလစ္ပိုင္ စစ္ေရးဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႔မွ တာဝန္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ဘီလ္ ကိုးထရပ္ စက္တင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔မွာ ဆင္ဟြာ (တ႐ုတ္) သတင္းဌာနကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားသြားေလရဲ႕။ တခ်ိန္တည္းဆိုသလိုမွာပဲ အေမ ရိကန္ရဲ႕ ဖိလစ္ပိုင္အေပၚလက္ရွိအကူအညီေပးေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြဟာ ယွဥ္ၿပိဳင္တိုက္ခိုက္ဖို႔ရာမလိုအပ္သည့္ နည္းလမ္းအသြယ္ သြယ္ျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ေပးေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သမၼတအာ႐ုိယို ခုခံကာကြယ္ေျပာဆိုသြားခဲ့တယ္။ လမ္း၊တံတားနဲ႔ ေက်ာင္းတည္ ေဆာက္ လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္းေတြဟာျဖင့္ soft ပါဝါကို အရွိန္ျမႇင့္တိုးခ်ဲ႕လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္တယ္။ အၾကမ္းဖက္ဝါဒကို ဆန္႔က်င္တုိက္ ခိုက္ဖို႔ရာအတြက္ လံုေလာက္သည့္ ေလ့က်င့္သင္တန္းေပးမႈေတြ လူမႈေရးနဲ႔ အရပ္ဖက္ဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားလုပ္ေဆာင္မႈေတြမွာ အေမ ရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအေနျဖင့္ သမ႐ုိးက်မဟုတ္သည့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာရပ္ေတြကိုေျဖရွင္းရာဝယ္ သဘာဝ ဆိုင္ရာကပ္ဆိုးေတြကို တံု႔ျပန္အကူအညီေပးမႈ၊ ဇလေဗဒဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲ၊ မူးယစ္ေဆးဝါးဆိုင္ရာ ေမွာင္ခိုကုန္ကူးသန္းေရာင္း ဝယ္မႈႏွင့္ ပင္လယ္ေရပိုင္နက္ဆိုင္ရာ လံုျခံဳေရး အစရွိသည့္ ဖိလစ္ပိုင္ လူမႈေရးဆိုင္ရာေထာက္ပ့ံကူညီမႈေတြပါဝင္မွာျဖစ္ေၾကာင္း စက္ တင္ဘာလ အလယ္ပိုင္းေလာက္တုန္းက ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး ဂရင္းဘတ္လ္ တီအိုဒိုရာ ဂ်ဴနီယာ ဝါရွင္တန္သို႔ အလည္ပတ္ေရာက္ စဥ္ကာလတုန္းက ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး ဂိတ္စ္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုသြားခဲ့တယ္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ဒီအတိုင္းအတာေလာက္ ထြက္ ေပၚလာ႐ံုေလာက္နဲ႔ေတာ့ ေက်နပ္အားရဖြယ္ေနလို႔မရႏိုင္ေသးေၾကာင္း အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ဝက္ဘ္ ဖိလစ္ပိုင္သို႔ အလည္ ပတ္ ေရာက္ခဲ့စဥ္ကာလတုန္းက တီအိုဒိုနဲ႔ေတြ႔ဆုံရာဝယ္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုသြားခဲ့တယ္။

ဖိလစ္ပိုင္မွာ စက္တင္ဘာလ ၁၉ ရက္ေန႔ကျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ အေမရိကန္စစ္သားေတြရဲ႕ က်ည္ေပါက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ပစ္မွတ္တခုကို ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးဖို႔ရာ ဦးတည္ေနသည္ဟူေသာ ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ ခုခံကာကြယ္သည့္အေနျဖင့္ ပစ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း အေမရိကန္ စစ္တပ္ရဲ႕ သတင္းအစီရင္ခံစာေတြမွာထည့္သြင္းေဖာ္ျပပါရွိထားတယ္။ စစ္ဖက္ဆိုင္ရာအရ ဧည့္ဝတ္ေက် သေဘာတူညီလုပ္ေဆာင္ ခ်က္ေတြကေန အသြင္ကြဲလြဲမႈေတြအေပၚမွာ ေစ့စပ္ၫႇိႏွိဳင္းလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွာမဟုတ္ေသာ္ျငား ခုခံကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔ရာ အခြင့္အေရးေတြ ေတာ့ရွိတယ္လို႔ဆိုရမွာပဲလို႔ ဒီသေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ အျမင္တူညီမႈမရွိႏိုင္ေၾကာင္း ဖိလစ္ပိုင္စစ္တပ္ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုသြားေလရဲ႕။

ဂ်ာကာတာ ဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္သူ အစၥလာမစ္ ျပည္သူ႔စစ္ေခါင္းေဆာင္ကို အေသဖမ္းဆီးရမိျခင္း

အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ျပင္းထန္သည့္ တိုက္ခိုက္မႈ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းမရိွသည့္ ေလးႏွစ္ေက်ာ္ကာလအၿပီး ဇူလိုင္လ ၁၇ ရက္ေန႔မွာ ဂ်ီမက္ အစၥလာမ္မီရာ ဂိုဏ္းခြဲအုပ္စုေတြရဲ႕ဦးေဆာင္မႈေအာက္မွေန၍နာမည္ဆိုးျဖင့္ထင္ရွားေက်ာ္ေစာသည့္ေဖာက္ခြဲ ေရးကၽြမ္းက်င္သူ မိုဟာမက္ ႏိုေအာဒင္ ေစလႊတ္လိုက္သည့္ အေသခံဗံုးခြဲသူႏွစ္ဦးရဲ႕ဂ်ာကာတာ ၿမိဳ႕ေတာ္တြင္းရွိ Marriot ႏွင့္ သိသာ Ritz-Carlton တည္းခိုရိပ္သာႏွစ္ခုကိုဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ လူဆယ္ဦးေသဆံုးၿပီး ငါးဆယ္ေက်ာ္ ဒဏ္ရာရခဲ့သည့္ျဖစ္ရပ္တြင္ ထင္ရွားသည့္အခ်က္က ဒီတည္းခိုရိပ္သာႏွစ္ခုတြင္ ေနထိုင္တည္းခိုၾကေသာ ဥေရာပသားေတြကို အဓိကပစ္မွတ္ထားတိုက္ခိုက္ျခင္း ျဖစ္ၿပီး နည္းက်ဥ္းလွေသာ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံသားတခ်ဳိ႕သာျပင္းထန္စြာထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္တယ္။ အင္ဒိုနီးရွား မြတ္စလင္ အဖြဲ႔ အစည္းေတြျဖစ္တဲ့ Nahdlatulh Ulama ႏွင့္ Muhammadiyah အဖြဲ႔ေတြက ဒီဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္မႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ NU အဖြဲ႔ ဥကၠ႒ရဲ႕ ထုတ္ ေဖာ္ေျပာဆိုရာဝယ္ အၾကမ္းဖက္ဝါဒဟာ ဘာသာေရးတရပ္မဟုတ္သလို အေသခံဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္သူေတြကို ဦးစီးႀကိဳးကိုင္ေဆာင္ရြက္ ေနသူေတြဟာ မြတ္စလင္လူမ်ဳိးဆိုတဲ့ အစြဲအလမ္းဟာ မွားယြင္းေၾကာင္းေျပာဆိုသြားေလရဲ႕။

သမၼတ အိုဘားမားႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္တို႔ဟာ ဒီတိုက္ခိုက္မႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္ေဝဖန္ ေျပာဆိုခဲ့ၾကၿပီး တကယ္လို႔မ်ား အင္ဒိုနီးရွား အစိုးရအေနျဖင့္လိုအပ္သည့္ အကူအညီေတြေတာင္းဆိုမယ္ဆိုရင္ျဖင့္ ေထာက္ပံ့ကူညီ မႈေပးဖို႔ရာအတြက္ အဆင္သင့္ပဲလို႔ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့တယ္။ ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္ ဘာလီကၽြန္းတိုက္ခိုက္မႈနဲ႔ ၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္ ဂ်ာကာတာ Marriott တည္းခိုရိပ္သာတိုက္ခိုက္ခံရမႈေတြအၿပီးမွာFBI မႈခင္းေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူေတြဟာ အင္ဒိုနီးရွားေထာက္လွမ္းေရးေတြရဲ႕အ ကူအညီ္ရေတြရယူခဲ့ၾကတယ္။ အေမရိကန္ ထိပ္တန္းအရာရွိတေယာက္ရဲ႕ဒီတိုက္ခိုက္မႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ ေထာက္လွမ္းေရး ေတြရဲ႕ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈမႈပိုင္းဆိုင္ရာ အားနည္းခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေၾကာင့္သာလ်င္ျဖစ္တယ္လို႔ ABC သတင္းအသံလႊင့္ဌာနကို ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုသြားေလရဲ႕။ အေမရိကန္ႏွင့္ ၾသစေတးလ် ေထာက္လွမ္းေရး အဆင့္ျမင့္နည္းပညာရပ္ေတြအျပင္ အင္ဒိုနီးရွား ရဲတပ္ဖြဲ႔အကူ အညီနဲ႔ ဂ်ီဟတ္ အစၥလာမစ္ ေခါင္းေဆာင္အမ်ားစုကို အေသ (သို႔) ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းႏိုင္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ေနၾကတယ္။

အစၥလာမ္ တရားေတာ္ႏွင့္အညီ တိုင္းႏိုင္ငံတရပ္ထူေထာင္ဖို႔ရာ ဘာသာေရးအရ ဆြဲေဆာင္သိမ္းသြင္းလုပ္ေဆာင္မည့္အစား အေျခ ခံဝါဒီေတြ အင္အားႀကီးထြားလာေအာင္ ဘာသာေရးအရဆြဲေဆာင္သိမ္းသြင္းမႈကို ေရွာင္ၾကဥ္ၿပီး အစၥလာမ္ တရားေတာ္ႏွင့္အညီ အုပ္ ခ်ဳပ္သည့္ တိုင္းႏိုင္ငံတရပ္ထြက္ေပၚလာေအာင္လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္ေၾကာင္း အေျခခံဝါဒီေတြအင္အားႀကီးထြားလာၿပီး အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈအေပၚေထာက္ခံေၾကာင္း ဂ်ီဟတ္အစၥလာမ္မစ္ အုပ္စုရဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ႏိုေအာ္ဒင္ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုသြားတယ္။ အင္ဒိုနီးရွား ရဲတပ္ဖြဲ႔ဟာ ဂ်ာဗာကၽြန္းတဝိုက္ ႏိုေအာ္ဒင္ရွိႏိုင္မည့္ေနရာေဒသေတြကို အမဲလိုက္သလို ေျခရာခံလိုက္လံရွာေဖြရာ စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔မွာ ဗဟိုဂ်ာဗာ ေဒသရဲ႕ ဂ်ီဟတ္ အစၥလာမ္မစ္ အိမ္ရာမွာ ရွစ္နာရီေက်ာ္ၾကာတိုက္ခိုက္မႈအၿပီး မေလးရွားႏြယ္ဖြား ႏိုေအာ္ ဒင္ အပါအဝင္ျပည္သူ႔စစ္သားေလးဦးကို အေသဖမ္းဆီးရမိခဲ့တယ္။ အေမရိကန္ အစိုးရဌာနဟာ ဒီဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ေအာင္ျမင္မႈ အက်ဳိးရလဒ္အေပၚမွာ ႏိုင္ငံေရး အစြန္းေရာက္ေတြအေပၚ အင္ဒိုနီးရွားရဲ႕ယခုလိုတိုက္ခိုက္အႏိုင္ယူျခင္းဟာ သိသာထင္ရွားသည့္ ေရွ႕ ဆက္လုပ္ေဆာင္ရမည့္ ေအာင္ျမင္မႈေျခလွမ္းတရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ခ်ီးက်ဴးေထာမနာဂုဏ္ျပဳစကားအျပင္ ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို တုန္႔ျပန္ လုပ္ ေဆာင္ႏိုင္စြမ္းေၾကာင့္ ဒီစစ္ေရးစီမံလုပ္ေဆာင္ခ်က္မွာ က်ေနာ္တို႔ ပါဝင္ပတ္သက္ခဲ့ျခင္းမရွိသလို ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ဖို႔ရာအတြက္ လည္း သတင္းတစံုတရာ ေထာက္ပံ့ကူညီခဲ့ျခင္းမရွိေၾကာင္း ထပ္ေလာင္းေျပာဆိုခဲ့ေလရဲ႕။